Feza

Boşlukta yeterince uzun süre beklersen

evren bile

oluşur.

Üç

Bazen de sevdiğin 

akşama ellerini görecek diye 

tırnaklarının arasından 

toprak çizgilerini çıkarmaya 

çalışmaktı 

aşk.

Kumla

Emily sat uncomfortably in the old bamboo chair and shuffled her legs for the seventh time in what old people would consider a short amount of time, maybe five minutes. She tried not to lean on the glass surface of the matching bamboo table, which was getting darker at certain corners, highlighting the needle-slim iron nails that were once so carefully knocked into the bamboo by a meticulous artisan; wondering whether the glass panel was ever had to be replaced. This table had been in this particular balcony for as long as she knew herself – she had also seen photos of her mom being pregnant with her, shyly smiling at the camera with a youthfully sheer face right next to it. Actually, she had seen so many family photos with this table in the center that, if some extraterrestrial saw these photos, he would have thought the table was a part of the family, she thought: Some ancient, never-moving family member that was much respected, yet spent the winters alone under two layers of sheets. Aside from questions as to one’s progeny, the table was pretty much a great grandmother to all. As far as the various family photo albums went, the great grandmother seemed to like watermelon (cut into perfect triangles, clearly with the help of some OCD-induced magical hands), fresh feta cheese, olive oil drenched mezes and occasionally, some raki.  

Four bamboo chairs with puffy, one-piece cushions were around the rectangular table; also in the way they always stood there. On the cushions’ surface, some type of Southeast Asian tropical jungle print was going on – or at least someone’s idea of a Southeast Asian tropical jungle. The fabric was something between a canvas and a holland: it felt comfortable when you first sat down, but gradually pressed deeper into your skin as you settled in – and was sure to leave a light print on your thighs by the time you got back up. Two of the chairs stood at the short ends of the table, the other two rose right next to each other at the one open long end. The other long end was rested safely on the waist tall wall of the balcony. Five or six old fashioned blinds took up where the wall ended; these were adjusted all depending on where the sun was at that specific time of the day. The morning was the best time to be on the balcony, when the rays didn’t make it in, but shone all around it, making it a cool, serene hideout from what Emily felt as the rest of the world. Come 1 PM, it felt like the balcony had its own private sun that shone right into it, however, far from pleasant to even a most sun-deprived, excited-for-the-summer soul. It would get back to being somewhat nice around 3.30 PM – a time when the neighborhood women liked to get together and chit chat about how unbearably humid the day was, whether they would start making jams soon, or what fish was about to be in season, and what was be the best way to serve the poor thing. As hard as the settlements were, each subject proved plentiful for a leisurely early PM conversation, and one would be beyond mistaken to think these were easy decisions.

The fish came from the very sea that lied beyond the balcony after a narrow boardwalk, and an even narrower coastline that the local municipality didn’t know what to do with.  The rumor had it that it used to be all Cleopatra-status sand back thirty years ago, before the earthquake, before the gypsies started buying off the cheap high rises on the hills, and before the now 20-somethings would be actually excited to visit their grandparents in this small seaside town than go down to the Mediterranean coast and do drugs with their friends, who happened to be someone else’s grandchildren on the same block. Most of the children who spent a good portion of their summer holidays in this undesirable sea (frequent swimmers were either little kids that didn’t give a shit or pensioners with a particular keenness on swimming at 7 in the morning with a no better place to go) proved emotionally unreliable adults with attachment issues, some of whom (Emily was among them) blamed the recurring issues on the industrial toxic waste released by the mega factories ashore on the west coast. Anyhow, ever since the earthquake, the sea has had taken back most of what used to be the sandy coast. Local government men with vibrant moustache tried to fight against it by bringing truckfulls of sand from God-knows-where and dumping it onto the coast, but the sea kept taking the sand back. A decade or so later, what once used to be the coast turned into a foot wrecking, pebble laden string. The depth was so uneven that some locals ended up building bland cement ladders where you could climb down. Others remained in denial, and carried their red-and-white straw foldable chairs to the remnant of the coast, and made sure to take a pair of reliable sea sandals as personal measurement.

Come to think of it, the sea was distasteful regardless of the heavy chemical waste: Boreas would clean the regular human trash up: plastic bottles, wafer wrappers, half eaten watermelon wedges, car tires – all the familiar, summery crap that your eyes would get used to in a minute. And the questionably dense algae, which Emily now rationalized as the poor bay’s way of fighting the industrial toxics off. Oh, and the sewage of the entire town, flooding into the water through thick cement bowels 3 or 4 kilometers off of the shore. Yet the moment you thought the sea looked surprisingly clean that day, you would start seeing them. At first one or two, then groups of ten, finally, for as much as your eyes can see under the midday sun: Those milky white, shapelessly circular, translucent creatures with what resembled to four square-like eyes in the center: the jellyfish. Like humans that overpopulated the boardwalk at nighttime, they seemed to come in all shapes and sizes too, short, tall, fat, slender, even athletic-built. Some were more cylindrical and flashier with electric purple or orange tentacles in the center – these also gleamed the same colors on their borders, with unreliable low voltage electricity. As pretty as they were, you were supposed to avoid them at all cost, as they electrocuted you with a shock that was similar to a leakage from a bargain-priced Made in China coffee maker. Whether they were actually electrically charged or it was some type of sting still remained a mystery to Emily.

Then there was the lodos, which meant no jellyfish, but swimming in the midst of all the cacophony that would drift away with boreas. Either, or.

Emily looked at the now bronze and gray sea and blinked. Above and beyond, life went on.  

Sebeb-i Hilkat

Bahçesindeki hayatı çölden korumak için etrafına yüksek duvarlar inşa ettirmişti. 

Sarmaşıklarla çevrili duvarlar öyle yüksek, yarattıkları manyetik alan öyle genişti ki, bu sarmaşık kaplı duvarlar çölü olumsuzluyor, her nasılsa çölün çöl olabilmesine mani oluyordu.

Manna - Hatta

Güneşli bir Pazartesi saat on birdi

Gözlerine bakmak için üç kahve içtim

Aynı sebepten midir bilinmez ama

Kahvaltını etmeden bira söyledin

Senle ben, dünyanın iki ucundan gelip

Gemiden inen adamların Kızılderilileri öldürdüğü yerde buluştuk sevgilim.

Athena, Athena, Athena Gökhan!

(Ya da Bir Arzu Nesnesi Olarak Levent Yüksel)

Aslında bugünkü konu başlığım 'Kapitalizm: Bana Göre Süt, Onlara Göre Şokolade' olacaktı. Ama son dört gündür günde 16 saat kadar çalıştığım için olamıyor.

'90'lardan bi vidyo seçeyim altına kehkeh yapayım, gider' adlı blogger tuzağına düştüğümü sanıyorsanız çok yanılıyorsunuz dostlar. Hem de çok.

Şimdi önce lütfen layıkıyla vidyoyu izleyelim:

1. Levent Yüksel'in hipster-kamyoncu karizmasına kurban.

2. Bu klibi dikkatle izleyen herkes Athena Gökhan'ın uzun yıllar üzerinde taşıdığı bere+halterci atleti kombinasyonu için nereden ilham aldığını anlamış olmalı.

3. Esas kız kan kırmızı, uzun bir elbise giydiği, kırmızı ruj sürdüğü ve bir süre sonra arkasında çok başarılı bir vurmalı-yaylı orkestrasıyla belirdiği için kendisinin 'çingene' olduğunu varsayıyoruz. Ki 90'lar Türk popuna çingeneler yahut çingene esintili kıyafetler kadar damgasını vuran çok az şey vardır. (Bkz. Resim 1-A, 1-B, 1-C)

Deniz Seki - Kop Gel Günahlarından
Çingene Kız, Metalci Çocuk: Heyecan dolu ama imkansız bir aşk ya da 90'ların en seksi figürlerinin bir araya geldiği an.

Ercan Saatçi - Tam On Dört Saat Oldu

Stylist çingene ve korsan gibi iki güçlü esintiyi birleştirmeyi seçmiş.
O değil de ben bu şarkıyı hayatım boyunca çok sevicem.

Ebru Gündeş - Çingenem

Politik doğruculuk hususunda hiç bir kaygı taşımayan bu eserde, çingene esintili kıyafetler, Nur Yerlitaş, Flamenko, erotizm ve Bollywood amansızca bir araya geliyor. Sonuç: Karın kası. Bu klibin Gündeş'in bir boya firması sponsorluğunda Uche ile üzüm yediği Yunan mitolojisi esintili klipten önce mi sonra mı olduğunu hatırlayamamam biraz acı.

Bu çok önemli referansları verdikten sonra, efendime söyleyeyim, nerde kalmıştık?

4. Klipte esas oğlanımız ile vurulduğu kızın aşkına mani olan kötü adamın kızcağızın pezevengi mi yoksa sevgilisi mi olduğunu bir türlü anlayamıyoruz, ki bu durum kendine has bir gerilim yaratmıyor değil. Kötü adamın Türkçedeki en güzel haliyle 'pezevenk sarısı' tabir edilen gömleği ilk argümanı güçlendirse de; yüzündeki sahiplenici 'biz Çinçin çocuğuyuz, yok öyle iki kamyon kullandım, bi sigara içtim diye kızı alıp gitmek, pamuk seni!' ifadesi kendisinin aşkını sadece şiddetle ifade edebilen az öküz bir adam olduğuna delalet olabilir.

5. Levent Yüksel bu klipte Athena Gökhan'a gerçekten çok benziyor.

Ne Burak Kut ne Tarkan, ben küçükken Levent Yüksel'e çogaşıktım. Özellikle Bi' Daha klibini izlerken 'şişmanı bırak Levent, sen bize gel, sarhoş marhoş, kabulümsün' diye düşündüğümü çok iyi hatırlıyorum. Yaş 8, bilemedin 9.

Neyse, Zalim'in Türk pop tarihinin en iyi kliplerinden biri olduğuna hala ikna olmadıysanız diye, sizi şu mükemmel karelerle başbaşa bırakıyorum.

Sonuç olarak şu güzellik bi daha hiç olmayacak ya, galiba en çok ona yanarım. Kanal 6 var, Uzay Hepari var, bi köşede Onno Tunç bile olabilir.

Zaman makinesi yanıbaşında olsa kendi çocukluğuna gitmek isteyecek düz adam olmama şu kadar kaldı.

Yarın öbürgün herkesin bi şekilde Perran Kutman'a aşık olduğu, benim kuşağımın aşka dair beklentileriyle Disney'den bile daha çok oynamış Şehnaz Tango'dan bahsetmeyeceğimin sözünü veremem.

Badem: Anne Feysbuklarının Gücü Adına!

Bana şehir edebiyatı yapma bana.

Aslında buraya yazmaya Mayıs 2010'da başlayacaktım. Artık saklamak için çok geç, Mayıs 2010 ekranın sol tarafında bir yerlerde bas bas bağırıp kararlılığımdan tutarlılığıma ve hatta güvenilirliğime dair pek iyi olmayan şeyler söylüyor olsa gerek. O zamanlar öğrenci olduğumu göz önünde bulundurursak, araya finaller 'girmiş' diye tahmin ediyorum. Hemen akabinde de yaz tatili, okulda son sene telaşı, seyahat, tez ve en nihayetinde buraya taşınmam. Mayıs ayında o ilk iki geceyi doğru dürüst bi tasarım aramakla geçirdiğimi, 'çirkin olacağına hiç olmasın mesela' diye düşündüğümü de hatırlıyorum.

Mükemmeliyetçilikle tembelliğin buluştuğu noktada yaşamak zor dostlar. Bir noktadan sonra ciddi bir yumurta-tavuk ikilemine dönüşüyor zaten. Bu yazının hayatımın en yoğun haftasının ilk gününde gelmesi de oldukça ironik. Yapacak bir şey yok.

Ben Boğaziçi ile geçtiğimiz Haziran'ın sonunda vedalaşmış taze bir mezunum. Ağustos'tan beri New York'ta yaşıyorum, hayatım boyunca gördüğüm en cool dergide çalışıyorum. Evet cool dedim, ama konumuz bu değil. Bu sekmeyi tam şu an kapatanlara el sallayıp devam edelim.

Şehir edebiyatını sevmem, seveni de sevmem. Zaten ben onun babasını da sevmezdim.

Yani sen zaten çok güzel yazarsın, şehir de arka planda bir görünüp kaybolur da, 'o heykelden böyle büyülendim, bu meydanı sonsuza kadar hatırlayacağım, Le Corbusier X şehrinin telaşlı sokaklarına saklanmış küçük ve sıcacık bir kafe, özellikle makaronlarını denemenizi tavsiye ederim' gibi cümlelerden pek haz etmiyorum. Bu yaklaşımdan daha çok tiksindiğim bir şey daha varsa o da beylik şehir tişörtleri. Bu noktada o kepaze İstanbul tişörtleriyle bu akımın Türkiye'deki bayraktarlığını yapmış olan Mavi'ye küçük bir saygı duruşunda bulunmam gerekiyor. İstanbul'da yaşarken 'bi İstanbul tişörtü daha görürsem gözlerimden kan fışkırmaya başlayacak' diye kaç kere düşündüğümü hatırlayamıyorum bile. Söylemeye bile gerek yok, bu tişörtlerin atası Milton Glaser (kendisinin götündeki kıllar kadayıf olmasına rağmen hayatta) imzalı 'I ♥ NY' tişörtleri. Bu ibretlik tişörtün 'NY ♥s ME' yahut 'GO ♥ YOUR OWN CITY' gibi versiyonlarından daha uzun bahsetmek isterdim ama dayanabilir miyim bilmiyorum.

Şehir tişörtlerini sevmiyorum çünkü şehir fetişini besliyorlar. Şehir fetişini sevmiyorum çünkü kavram, ilk çağlardan feodalizme, feodalizmden bugüne metanın ve kapitalin nerelerde, nasıl birikip cazibe merkezi yarattığını en somut şekliyle yansıtıyor. Yani her şehir fetişi bir sınıfa ait olma kaygısıyken, tişörtler de o şehrin bünyesinde halihazırda barındırdığını varsaydığımız özelliklere (özgürlük, kültür-sanat, fırsat) işaret eden birer sembole dönüşüyor.

Bir diğer konu da bazı şehirlerin (daha zengin - New York / daha sanatsal - Paris, daha 'romantik' - Roma) ciddi şekilde torpilli olması. Dünyada adalet olduğunu falan iddia etmiyorum da, madem sevdiğimiz şehirleri göğsümüzde taşıyoruz, neden kimse 'I Love Addis Ababa' tişörtü giymiyor? Eminim Addis Ababa'nın da şahane bir şehir olduğunu düşünen bir sürü Etiyopyalı vardır. Henüz 'I went to Ulan Bator and all I got was this lousy t-shirt' gibi bir tişörte de rastlamış değilim -- genç Moğollar, sözüm size. Aynı şekilde, Saint Kitts ve Nevisli kardeşlerimin Bassetere hakkında söyleyecek pek çok şeyleri olduğuna eminim. Yani özetle, her başkent birileri için cazibe merkezi. 2050 senesinde dünya nüfusunun %70'inden fazlasının şehirlerde yaşıyor olacağını söyleyerek bu paragrafı kapatalım, yoksa korkarım hiç bitmeyecek.

Aslında tam olarak yukarıda bahsettiğim sebeplerden ötürü, yazmaya geldiğim New York'ta hiç bir zaman sadece New York yazmayacağıma and içtim.

Bugün iş için (evet, iş için) uzun süredir çok merak ettiğim bir sergiyi görmeye gittim. Adı 'Design with the Other %90 Cities'. Bir önceki aşaması 2007'deki 'Design with the Other %90' sergisi, tasarımın sadece ona erişebilen (ve tasarım fikrini umursayan), %10'luk bir azınlığa hizmet ediyor olmasından yola çıkıp, tasarımla gerçek dünyanın kesiştiği yerde nelerin ortaya çıkabileceğini göstermiş bir sergi. Şair 'siz 6000 dolarlık Barcelona sandalyenize oturmasanız da olur, ama bak bi tane on sentlik Q Drum kaç kişinin hayatını değiştiriyor' diyor. Neyse, benim bugün gittiğim sergi ilkinin devamı niteliğinde, 'peki biz bütün bu mimari, sürdürülebilirlik ve teknolojideki gelişmeleri adını hatırlayamadığımız şehirlere uygulasak ne olur' demiş tam olarak. 60 sorun ve 60 çözüm yan yana, bir kısmını takdir etmemek, diğer kısmına ise 'yıl 2011, nereye kadar bu Kiplingci kafalar?' diye kızmamak elde değil.

Yarın serginin küratörü Cynthia ile konuşmaya gidiyorum. Konumuz, ayan beyan ortada olduğu üzere, şehir olacak.

Kapanışı bu yazının hak ettiği tek alıntı ile yapmak istiyorum. 70'lerde bir kış sabahı, Haydarpaşa'nın Kadıköy'e doğru giden yolu üzerinde güneş yeni doğuyor.

''İstan-buuuuuul! Sen mi büyüksün, ben mi?''